 |
Geschiedenis |
Hoe het begon
In 1890 kwam de eerste Humber safety bicycle op de markt.
Deze fiets was een hele vooruitgang op de reeds bestaande tricycles en velocipedes.
De safety bicycle had als eerste een laag frame en twee wielen van gelijke grote.
Met de uitvinding in 1888 van de luchtband ontstond er een echt vervoersmiddel.
|
| Haagse dienders |
Omstreeks 1900 begint ook de politie interesse te tonen.
De meeste veldwachters en andere politiedienaren hadden over het algemeen, meerdere
dorpen en gehuchten onder hun hoede, die ze regelmatig moesten bezoeken. Het
hele traject moest lopend worden afgelegd. Dat koste veel tijd en energie en
kwam de politiedienst niet ten goede.
Fietsen was efficiënter en leverde tijdwinst.
In Den Haag werd in die tijd alle surveillance te voet
gedaan. De Agenten liepen met de regelmaat van de klok hun wijk af, langs een
voorgeschreven route, met vaste controlepunten om de tien minuten. De burgerij
zette de klok gelijk en stuurde de kinderen naar school bij het passeren van
de wijkagent, want dan wist men precies, hoe laat het was. Er kwamen aan elk
Bureau twee rijwielen beschikbaar voor de surveillance, die, wanneer zij niet
in de reparatie waren, werden bereden door vaste rijwielagenten. Deze moesten
aan het einde van hun dienst weer overdragen aan de rijwielmannen van de aflossende
ploeg. De functie van wielrijder was een hele onderscheiding en alleen weggelegd
voor de ervaren agent.
De leverancier, de Firma Fongers, had een overdekte rijwielschool
op het Spui, waar later het Spui-bioscoop heeft gestaan. Eventuele nieuwe rijwielagenten
werden daar voor hun taak getraind. Dit lijkt thans belachelijk, omdat nu iedereen
kan fietsen, maar vroeger was dat anders. Slechts een klein percentage van de
bevolking verstond deze kunst. Later toen de fiets steeds algemener werd, kreeg
elke Agent een fiets. De hogere rangen verplaatsten zich liever te paard.
In de jaren tussen de beide wereldoorlogen werd er regelmatig met de fiets geoefend
door de leden van de Rijwielbrigade. Naast gewone fietsen beschikten veel Korpsen
over bakfietsen die geschikt waren voor het vervoer van zoals men dat toen zei,
zieken, gekwetsten en stoffelijke overschotten.
Loosduinse veldwachters anno 1920
Na de tweede wereldoorlog werd de auto een steeds belangrijker
vervoersmiddel zo ook bij de politie. Na het beschikbaar komen van radioapparatuur
in de surveillance wagens verdwijnt de fiets steeds meer op de achtergrond.
Ergens in het einde van de jaren zeventig ontstond in
de heuvels van Californie een nieuw soort fiets, de All Terrain bike. Deze fiets
had een zwaar stevig frame, dikke banden en veel versnellingen. Tegenwoordig
weegt de mountainbike nog maar een derde van de eerste ATB's en zijn voorzien
van vering.
In 1987 was een Agent uit Seattle, USA, zo gefrustreerd
door alle verkeersopstoppingen in zijn stad, dat hij met een voorstel komt voor
het invoeren van een mountainbike surveillance. Seattle is de fietsstad in Amerika
en het plan werd dan ook snel gerealiseerd. Bovendien bleek uit onderzoeken
dat de Politie en het publiek uit elkaar waren gegroeid. Dit leidde tot de ontwikkeling
van "community oriented policing" bij ons beter bekend als de wijkgerichte
Politiezorg.
En als iets het contact terug brengt tussen Politie en publiek is het wel de
Mountainbike surveillance.
In Amerika beschikken nu ongeveer 2000 Korpsen over mountainbikes voor de surveillance.
Het PROF Team
In 1993 is door een Brigadier bij het IV-e district van
de Regiopolitie Rotterdam-Rijnmond het zogenaamde PROF-team opgericht. (PROF:
Politie Rijnmond Op de Fiets).
Dit heeft gedurende ongeveer vier jaar naar grote tevredenheid gefunctioneerd.
We kunnen vaststellen dat het PROF aan de wieg hebben gestaan van wat nu in
Nederland de "Bikepatrol" wordt genoemd. Vanwege een toen nieuwe (regionale)
werkwijze, de basispolitiezorg met de opkomende wijkteams, was er bij de toenmalige
leidinggevenden geen plaats meer voor het team.
 |
| |
In 1999 kregen Agenten in Nederland wederom het idee
om de mountainbike te gaan gebruiken voor de surveillance. Een Districtchef
van Hollands-Midden kwam het tegen tijdens een werkbezoek in Amerika. Ze zag
de Bike patrol in Philidelphia door de straten flitsen. Spullen werden aangeschaft
en Amerikaanse bike patrol instructeurs werden naar Nederland gehaald om de
Leidse collega's de nodige tactieken en trucs te leren.
In dezelfde periode liep er in het centrum van Arnhem een Gebiedsagent rond
die zich afvroeg hoe hij zich sneller kon verplaatsen door het voetgangersgebied.
Ook hier werd een mountainbike team ontwikkeld.
De moderne boevenvangers
Deze initiatieven vonden snel opvolging zodat er nu meerdere
Politie Korpsen de mountainbike surveillance hebben ingevoerd.
Al deze Korpsen gebruiken daarbij de drie eenheid van uniform, fiets en opleiding.
Bike nr 1 naar Politie museum
Er ging een jaar vooraf van plannen schrijven,
herschrijven, ontwikkelen en heel veel lobbyen. Maar in Mei 2001 was het dan
toch zover, het Bureau Jan Hendrikstraat in het centrum van Den Haag, ging een
pilot draaien met het surveilleren op mountainbikes.
Ondanks dat wij een “fiets”
land zijn, bleek veel van het benodigde materialen en uitrusting in Nederland
niet voorhanden te zijn.
Zo moesten de bike uniformen helemaal in Amerika besteld worden.
Ook de aanschaf van fiets de bleek ingewikkelder
dan gedacht.
De collega’s in Leiden en Arnhem waren in de zomer van 2000 voorzichtig
met een mountainbike surveillance gestart.
Door evaluatie van hun eerste ervaringen konden kinderziektes worden voorkomen.
Ook werd er gekeken naar de ervaringen in Amerika waar de collega’s toen
al 12 jaar surveilleerde op de mountainbike. Uit al deze ervaringen plus eigen
ervaringen ontstond een lijst van gestelde eisen.
De voorkeur ging uit naar een fiets die
voldeed de volgende eisen.
Voor een goede degelijke fiets is de opsteller uitgegaan van de volgende eisen,
- Robuust en geschikt voor pro-actieve surveillance.
- Degelijke opbouw van fiets
- Inzetbaarheid ( zijn de gebruikte onderdelen van de fiets op korte termijn
voorradig)
- Is de fiets ook volgend jaar te koop zodat de uniformiteit blijft gewaarborgd.
- Goede service van de leverancier.
Verder was het belangrijk dat de fiets een
“politie” uiterlijk had.
Veel fietsen die in de winkel te koop zijn
zogenaamde jaar modellen.
Dus een fiets die dit jaar wit is kan volgend jaar groen zijn. Ook de opbouw
van onderdelen is aan verandering onderhevig. En dat maakt de zo gewenste uniformiteit
erg lastig.
Daarom is gekozen om zelf een wit frame
op te laten opbouwen.
Hierbij konden alle onderdelen bekeken worden op prijs en kwaliteit. Custom
build dus !
De collega’s van de dienstgarage voorzagen de fiets van echte politie
striping en logo’s .
Zo ontstond de eerste Haaglandse Politie mountainbike, bike nr. 1.
Dat het concept van de bike nr 1 goed voldeed bleek toen andere startende teams
en zelfs fietsfabrikanten deze mountainbike begonnen na te bouwen.
Bij de start van de pilot bleek het contact
met het publiek werkelijk ongekend.
Van middenstander tot puber en van kleuter tot crimineel (dus ook de doelgroepen)
waren direct zeer positief over deze vorm van politie surveillance.
Nu vijf jaar verder is de mountainbike surveillance uitgegroeid tot een succesvol
surveillancemiddel bij de Politie.
Met de mountainbike Nr. 1 zijn tientallen aanhoudingen verricht. Van fietsendieven
tot gewapende overvallers en dat allemaal op heterdaad.
Na 4.5 jaar werd bike nr. 1 afgeschreven
en dreigde ten onder te gaan aan onderdelen kannibalisme.
Om de bike nr.1 een echte functioneel leeftijd ontslag te gunnen is er contact
opgenomen met het Nederlands Politie museum in Apeldoorn.
Deze toonde zich direct bereid om bike nr 1 een rustige oudendag te bezorgen.
Na een fikse onderhoudsbeurt is bike nr.1 op 9 mei 2006 officieel overgedragen
aan de Conservator van het Nedrlands Politie Museum.
Met
dank aan de leiding en bikers Bureau
Jan Hendriksstraat .
en Nederlands Politie
Museum
|